Terug Volgende

Walk of Waste Leiden vraagt aandacht voor afval en kunst

Gepubliceerd op 6 mei 2021

Auteur: Sophie Jansen


Tien afvalbakken in de Heren-en Doezastraat, tien kunstwerken. Dat is de Walk of Waste, een concept dat in Nijmegen al bestond en door Ferry Rigault naar zijn eigen wijk werd gehaald. Als curator betrok Resi van der Ploeg de kunstenaars om de bakken tot meesterwerkjes te transformeren. Klinkt simpel, maar in gesprek met Ferry en Resi blijkt al snel dat de Walk of Waste veel om het lijf heeft en een project is waarmee ze hopen aandacht te creëren voor het groeiende afvalprobleem.

LUCAS: Ferry, wanneer kwam jij op het idee om in Leiden een Walk of Waste op te zetten?

Ferry: ‘Toen het Lucas van Leyden Fonds werd opgericht en er geld beschikbaar kwam voor kunst in de openbare ruimte ben ik gaan kijken of ik iets kon gaan bedenken of ontwikkelen, voor onze wijk. Zo ontdekte ik Walk of Waste Nijmegen, een ontzettend leuk project dat het afvalprobleem en kunst in de openbare ruimte met elkaar verbindt. Ik heb contact gezocht met de organisatie daar en hun format hebben we gemakkelijk naar Leiden kunnen verplaatsen. Ook binnen de gemeenteraad en bij de wethouder bleek het thema afval te leven, dus stonden alle seinen op groen om het project ook in Leiden op te starten.’

Resi, wat was jouw reactie toen je werd gevraagd om kunst op vuilnisbakken te cureren?

Resi: ‘Ferry en ik hebben in het verleden vaker projecten gedaan, dus ik wist goed hoe hij opereert en dat is voor mij een fijne manier van werken. Ik heb zelf als kunstenaar veel in de openbare ruimte gewerkt en heb een wel een beetje een beeld van welke kunstenaars in Leiden daar goed mee om kunnen gaan en ook van waar een kunstwerk aan moet voldoen om in de openbare ruimte overeind te blijven, in letterlijke en figuurlijke zin. Daar komt bij: het zwerfafvalprobleem gaat ook mij aan het hart, ik vind het gaaf dat dat centraal staat als thema.’

Was er overredingskracht nodig om lokale kunstenaars te laten deelnemen aan zo’n onorthodoxe expositie?

Resi: ‘Op kunstgebied kun je twee vormen onderscheiden. Je hebt autonome kunst en instrumentele kunst, en met dat laatste bedoel ik kunst waarmee je een specifiek doel wilt bereiken. Ik vind het grappig dat dit juist zo’n helder concept is. Een afvalbak is een prachtig oppervlak om op te schilderen. Dus nee, ik hoefde zelf niet overgehaald te worden en de kunstenaars ook niet.’

Ferry: ‘De verbinding met afval sprak veel kunstenaars aan.’

Resi: ‘Ik was blij verrast met de betrokkenheid en de sterke motivatie van de kunstenaars rondom dit idee. Zwerfafval is een probleem waar ze zich allemaal iets van aantrekken. Ik heb geen enkel voorstel gelezen dat duidelijk voor de bühne geschreven was, met een verzonnen verhaal. Heel gaaf om te zien.’

Eén van de bakken wordt beschilderd door basisschoolleerlingen. Hoe ontstond die samenwerking?

Ferry: ‘De Lucas van Leydenschool is vlakbij de Doezastraat dus het leek me een leuk idee om die te betrekken. Juf Hanneke Fritz van groep 7 wilde graag meedoen, want ook bij hen op school is afval een onderwerp waaraan ze aandacht besteden. In kleine groepjes zijn de leerlingen naar het atelier van Lyda Bekker gegaan. Zij heeft vaker met kinderen gewerkt en was daarom de perfecte kunstenaar om dit schoolproject te begeleiden. Ook heeft Liselotte Rambonnet een gastles gegeven over afval. De bak wordt heel mooi en komt vlak bij hun school te staan dus ze komen er iedere dag langs.’

Resi: ‘Mijn atelier is naast dat van Lyda dus ik heb ze aan het werk gezien, in opperste concentratie met de tong tussen de lippen.’

Leerlingen aan het werk. Foto: Lyda Bekker


De werken worden afgerond, hoe ziet de praktische realisatie er nu uit?

Ferry: ‘Bij dit project werken we heel nauw samen met Gemeente Leiden, met name met Piet van Vegten en Gerpieter Wilbrink van de afdeling Reiniging.. Als je die niet hebt kun je een Walk of Waste wel op je buik schrijven want het is logistiek heel lastig. Die bakken wegen rond de 100 kilo en die moesten allemaal trappen op gesjouwd worden naar de ateliers op de Haagweg, daarna weer terug en dan moeten ze ook nog geplaatst worden. Ik ben ontzettend blij dat de gemeente zo behulpzaam is en meewerkt om dit project van de grond te krijgen.’

Resi: ‘Ik heb de kunstenaars de opdracht geven om het zo hufter proof mogelijk te maken. Zelf ben ik echt geraakt door de prachtige afbeeldingen en ik hoop dat daaruit een soort respect voor de bakken uit voortkomt. Het is geen geval van ‘dat doen we er even naast,’ het zijn serieuze ontwerpen die op een mooie verhalende manier gemaakt zijn. Het is zo professioneel aangepakt, je bent wel gek als je daar met een spuitbus over heen gaat.’

Ferry: ‘Naast de bijdrage van het Lucas van Leyden Fonds hebben we ook een bedrag gekregen van het Leids Afvalfonds. Met dat geld kunnen we, indien een bak beschadigd raakt, de kunstenaar vragen om zijn of haar werk te herstellen. We zijn heel blij dat we dat budget hebben.’

In principe loopt dit project voor één jaar. Wat gebeurt er daarna met de bakken?

Ferry: ‘Ik zag er tegenop dat we de bakken in originele staat zouden moeten herstellen maar Gerpieter, die in Leiden gaat over de plaatsing van vuilnisbakken, vertelde dat ze er gewoon nieuwe bakken gaan zetten. Voor de beschilderde bakken gaan we nieuwe plekken kunnen vinden, bijvoorbeeld bij scholen. Zo blijven ze bestaan en daar ben ik heel blij mee. Het laat zien dat de gemeente dit project serieus neemt en erin investeert.’

Sneak preview van de bak van Tim Juffermans

Het zou natuurlijk zomaar kunnen dat andere buurten nu ook een Walk of Waste willen.

Resi: ‘Kunstenaar Tim Juffermans zei gisteren nog tegen me dat hij dit wel op meer plekken zou willen doen. Als dit een lopend vuurtje wordt lijkt me dat heel goed nieuws. Of Ferry en ik zo’n nieuw project dan ook weer zouden gaan trekken weet ik niet maar misschien kunnen we, zoals wij een voorbeeld hebben genomen aan Nijmegen, wel advies geven.’

Ferry: ‘Afval wordt een steeds groter topic, er zijn steeds meer mensen die zich eraan storen. We hopen vooral dat dit project een klein beetje bijdraagt aan het besef van dit probleem. Zeker winkelstraten zijn echte afvalstraten.’

Resi: ‘Ik mag hopen dat het project mensen op twee manieren inspireert. Ten eerste dat ze hun afval in de bakken gaan gooien en dat het hopelijk elders in de stad inspireert tot navolging. Afval trekt afval aan en we hopen natuurlijk dat deze bakken het tegenovergestelde effect zullen hebben.’

Walk of Waste Leiden wordt op 28 mei geopend door wethouder Yvonne van Delft. Op de hoogte blijven van het project kan via de Facebookpagina