Terug Volgende

Karski met zijn spuitbus in Leiden Noord: 'Het systeem moet gewoon anders.'

Gepubliceerd op 9 september 2022

Deze maand verschijnt aan de Marnixstraat in Leiden Noord een nieuwe muurschildering van Roy Valk, beter bekend onder zijn artiestennaam Karski. Hij werkt al jaren als muurkunstenaar en vormt samen met zijn partner Claudia Hoogenboezem het bedrijf MooieMuur, dat met het Lucas van Leyden Fonds street art in Leiden tracht te realiseren. LUCAS sprak Roy over zijn werk, het belang van straatkunst en dit nieuwste project in Leiden.

Karski: ‘Ooit ben ik als tienjarig boefje begonnen met de spuitbus. Ik had al vrij snel in de gaten dat er veel meer mogelijk was dan alleen je naam schrijven. In die tijd hadden we nog mooie leren schooltassen en al mijn klasgenoten vroegen of ik die voor hen wilde pimpen. Zo is dat uitgebreid: het ene moment verfde ik de slaapkamermuur van een vriendje en voor ik het wist deed ik opdrachten zoals t-shirts voor hiphop artiesten ontwerpen. Ik ben naar de grafische school en de kunstacademie gegaan en heb een tijd een eigen reclamebureau gehad.

Toen ik dertig was besefte ik dat ik veel gelukkiger werd van schilderen dan van de reclamewereld. Toen heb ik ervoor gekozen om fulltime met de spuitbus in de weer te gaan en muurschilderingen te gaan maken. Dat is MooieMuur geworden, waar mijn partner Claudia inmiddels ook werkt.’

Street art is een heel breed begrip dat nogal eens verward wordt met graffiti. Wat betekent het voor jou?

‘Vaak noemen mensen het nog graffiti maar eigenlijk heeft het weinig met elkaar te maken, we gebruiken alleen hetzelfde gereedschap. Graffiti is illegaal je naam ergens schrijven en dat is niet wat ik doe. Ik maak muurschilderingen, kunstwerken, en toevallig gebruik ik daarvoor een spuitbus als hoofdmiddel.

Street art is voor mij iets aanbrengen in de openbare ruimte waarmee je mensen tot denken aanzet. Het is niet voor niks dat multinationals overal gigantische billboards plaatsen: je hebt gewoon een groot bereik wanneer je iets buiten plaatst. De meeste kunstenaars maken werk in hun atelier en komen pas naar buiten wanneer ze tevreden zijn, maar voor ons is de straat ons atelier en krijgen we direct feedback en commentaar. Daardoor ben je als kunstenaar ook heel kwetsbaar als je in de buitenruimte bezig bent.’

Samen met Claudia ben je sinds enkele jaren Leidenaar en proberen jullie hier in de stad street art te realiseren. Hoe gaat dat?

‘Heel moeizaam. Ik kom vanuit Amsterdam, daar was het absoluut ook niet makkelijk maar heb ik wel de nodige schilderingen gemaakt. Toen ik nog graffiti maakte was die scene in Leiden ontzettend groot, maar het valt me op dat dat compleet verdwenen is. Mensen hebben nergens mogelijkheden om iets te schilderen, er zijn geen vrijplaatsen meer.’

En daar is wel behoefte aan?

‘Toen op de website van het Lucas van Leyden Fonds het eerste verhaal verscheen over street art ben ik door een Leidse krant gebeld voor een interview. Het is bizar hoeveel reacties daarop kwamen. Ik kreeg ontzettend veel vraag naar muurschilderingen van Leidenaren die nieuwe muurkunst willen zien, naar het voorbeeld van Rotterdam, Den Haag en Amsterdam. Dat stadse gevoel missen we in Leiden. Dat heeft Claudia en mij geïnspireerd om hard aan het werk te gaan. Inmiddels is het project van Klaas Lageweg een feit, dat is enorm goed ontvangen. Dit gaat de tweede grote schildering worden en ik ben heel benieuwd wat het teweeg gaat brengen.’

Wat moet er anders om te zorgen dat er meer gebeurt op street art gebied?

‘Het systeem moet gewoon anders. We kunnen niet blijven vasthouden aan wat er altijd al was, vanuit de burgers bestaat vraag naar nieuwe dingen. Dat kun je niet blijven negeren. Afgelopen week kreeg ik van de gemeente opeens te horen dat ik de achtergrondkleur van dit nieuwe werk moet aanpassen. Dat heb ik echt nog nooit meegemaakt. Ik als kunstenaar heb weloverwogen keuzes gemaakt, het ontwerp is niet van de ene op de andere dag in elkaar gedraaid. En dan wordt er opeens gezegd: je krijg geen vergunning als je die kleur niet aanpast. Dat hebben we dus moeten doen, want we moeten nou eenmaal van start. Ik laat me niet uit het veld slaan.’

Ondanks alles komt dit project er nu mooi toch. Hoe kwam dat tot stand?

‘We zijn langs een aantal woningcorporaties gegaan, want dat zijn degenen die de muren hebben. Yasmin van De Sleutels kwam met de locatie in Leiden Noord. Ik kreeg de vraag om een participatieproject te maken met jongeren uit de buurt. Ik ben samen met SOL Jongerenwerk in gesprek gegaan met een groep van hen en daaruit kwam naar voren dat er ontzettend veel rotzooi op straat ligt. We zijn met zijn allen de wijk ingegaan, hebben zakken vol met vuil verzameld. Daarbij zat een aantal kunstbloemen en dat heeft me ertoe aangezet dat ik met het vuil een boeket bloemen heb gecreëerd. Dat ontwerp ga ik heel groot naschilderen op de muur. Van afstand lijkt het gewoon een bos bloemen maar als je beter kijkt zie je blikjes, snoepverpakkingen en meer.’

Op welke manieren betrek je de jongeren uit de buurt nog meer bij het project?

‘Ze zullen ongetwijfeld langskomen dus ik zal ze zeker het een en ander laten zien, maar de werkzaamheden vinden plaats op een hoogwerker en om daarop te staan heb je een vergunning nodig. Als ik klaar ben ga ik de jongeren een graffitiworkshop geven, om ze te laten zien hoe lastig het is om iets fatsoenlijks uit een spuitbus te krijgen. Natuurlijk hoop ik ze daarmee te inspireren en dan ligt de bal weer bij de gemeente want er is nog steeds geen gedoogzone voor jonge talenten.’

Afhankelijk van de weersverwachtingen gaat Karski vanaf donderdag 15 september aan de slag met het werk op de Marnixstraat. Op de hoogte blijven kan via Instagram: @mooiemuur.nl @karskione